تماس با ما

فید خبر خوان

نقشه سایت

همه چی ارزونه !!!

تمامی فایل ها با تخفیف ویژه در سایت قرار میگیرد. در ضمن برخی محصولات سایت در جمعه با تخفیف 80 درصدی ارائه میشود ...


دسته بندی سایت

پیوند ها

نظرسنجی سایت

بنظر شما دوستان گرامی چه مطالبی در سایت قرار داده شود ؟

اشتراک در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه لطفا ایمیل خود را ثبت نمائید

Captcha

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 480
  • بازدید دیروز : 352
  • بازدید کل : 67820

پایان نامه حریم خصوصی 230 ص


پایان نامه حریم خصوصی 230 ص

داشتن حریم خصوصی یکی از حقوق اساسی بشر و مرتبط با حفظ مقام انسان و دیگر ارزشهایی است که کرامت انسانی برای ما به ارمغان می آورد.بر پایه این حق یک شخص یا گروه می تواند مسائل شخصی زندگی خود را از دسترسی دیگران دور نگه داشته یا اطلاعات مربوط به خود را تحت کنترل داشته باشد. علاوه براین توسعه تکنولوژی و پیشرفت بشر ،تعرض به حقوق و آزادیهای اشخاص را افزایش داده و متقابلا برای حمایت بیشتر از آزادیهای شخصی،تکالیف و مسئولیتهای جدیدی بر دوش دولتها قرار گرفته است.تصویب اعلامیه های جهانی حقوق بشر در سال 1948 و تاکید بر کرامت ذاتی انسانها وحق مسلم افراد در داشتن حریم خصوصی و منع دولتها وسایر اشخاص برای مداخله در زندگی خصوصی آنان،سر آغاز تحولات جدید و نوینی در حفظ ورعایت حقوق بشر تلقی گردیده و بر همین اساس اغلب دولتها با تصویب مقررات ملی ومنطقه ای در حمایت از حریم خصوصی گامهای جدی برداشته اند.

1 -1 تعاريف

1-1-1 تعريف حريم خصوصي

با آنكه واژه « حريم خصوصي » در زبان محاوره و نيز در مباحث فلسفي، سياسي و حقوقي مكرر استعمال مي شود ولي هنوز تعريف يا تحليل واحدي از اين اصطلاح ارائه نشده است .مفهوم حريم خصوصي ريشه هاي عميقي در مباحث انسان شناختي و جامعه شناختي و میزان ارزش آن در فرهنگ هاي مختلف دارد .

به طور كلي « حريم خصوصي » يك مفهوم سيال است كه معانی مختلفی از جمله آزادي انديشه ، كنترل بر جسم خود، كنترل بر اطلاعات راجع به خود، آزادي از نظارت هاي ديگران، خلوت و تنهايي ،حمايت از حيثيت و اعتبار و حمايت در برابر تفتيش ها و تجسس ها را شامل مي شود .

دشواري تعريف حريم خصوصي و تعيين چارچوب ماهوي و صوري آن سبب شده است كه برخي نظريه پردازان ، هويت مستقلي براي آن قايل نشده و حمايت از آنچه را كه به حريم خصوصي موسوم شده به ديگر حقوق تثبيت شده، احاله دهند. بنابراين امروزه دو رويكرد مختلف در مورد هويت استقلالي حريم خصوصي وجود دارد:

1- برخي علما با يك نگاه شكاكانه و انتقادي حريم خصوصي را مورد مطالعه قرارداده اند . مهم ترين ادعاي اين افراد آن است كه حقي نسبت به حريم خصوصي وجودندارد و حريم خصوصي چيز تازه اي نيست و مطلب خاصي هم نمي گويد زيرا ، هر نفعي را كه به عنوان نفع حاصل از حريم خصوصي مورد حمايت واقع شده است مي توان در قالب نفع ها يا حق های دیگر مورد حمايت قرار داد؛ مثلا حق مالكيت ویا حق بر امنيت جسمي. از اين گروه به « تحويل گرايان » ياد مي شود .

2- در مقابل ، بسياري از نظريه پردازان بر اين باورند كه حريم خصوصي في نفسه يك مفهوم با ارزش و با معناست . مناقشه هاي فلسفي اينان دربارة تعريف حريم خصوصي در نيمة دوم قرن بيستم برجسته شده و عميقاً از تحولاتي كه در عرصة حمايت حقوقي و قانوني از حريم خصوصي صورت گرفته متأثر شده است . برخي براي دفاع از حريم خصوصي، بر كنترل اطلاعات راجع به افراد تأكيد كرده اند ، برخي ديگر مفهوم حريم خصوصي را موسع در نظر گرفته و از آن به عنوان دفاع ازكرامت انساني حمايت مي كنند ، برخي آن را براي حفظ صميميت ضروری دانسته اند. ساير مفسرين به اين دليل از حریم خصوصی دفاع كرده اند كه آن را براي شكوفايي روابط گوناگون بين اشخاص ضروري مي بيننديا آن را به عنوان معیاری دانسته اند كه به انسان توانايي مي بخشد تا دسترسي ديگران به خود را كنترل كند ( گويسن در 1980 و آلن در 1988) يا آن را نه تنها به عنوان وسيله كنترل دسترسي ديگران بلكه وسيله تعالي بيان وافكار شخصي دانسته اند و سرانجام آنكه برخي مؤلفين از تركيب تعاريف مذكور استفاده كرده اند .

به طور كلي اين تعاريف را مي توان در شش دسته تقسيم بندي كرد :

1- حريم خصوصي عبارتست از حق داشتن تنهایی.

2- حريم خصوصي يعني دسترسي محدود دیگران به خود و توانايي ايجاد مانع در برابر دسترسي هاي ناخواستة به شخص.

3- حريم خصوصي يعني محرمانگي ؛ يعني پنهان ساختن برخي امور از ديگران.

4- حريم خصوصي يعني كنترل بر اطلاعات شخصي.

5- حريم خصوصي يعني حمايت از شخصيت و كرامت.

6- حريم خصوصي يعني صميميت و نزديكي.

برخي از اين تعاريف و برداشت ها براي افادة مفهوم حريم خصوصي به وسيله متوسل شده اند و برخي به هدف. بين اين برداشت ها تداخل و هم پوشاني نيز وجود دارد. براي مثال كنترل بر اطلاعات شخصي برابر است با محدود ساختن دسترسي ديگران به انسان. بنابراين، برداشت هاي مذكور بر اساس اصول خاصی طبقه بندي نشده اند، بلكه گزينش و ارائه آنها در شش دسته صرفا براي نشان دادن نظريه هايي است كه دربارة حريم خصوصي ارائه شده است.

به علاوه برخي ازاین تعاريف در تعيين ماهيت و اهميت حريم خصوصي مضيق عمل كرده اند و برخي ديگر موسع. برخي مضيق هستند زيرا بعضي از جنبه هاي زندگي را که نوعاً خصوصي شناخته مي شوند در بر نمي گيرند و برخي ديگر موسع هستند زيرا اموري را كه نوعاً خصوصي شناخته نمي شوند از شمول تعريف خارج نمي سازند .

همچنين در گذشته توجيه حمايت از حريم خصوصي عمدتاً بر مبناي اصول اخلاقي صورت مي گرفت ، اما اكنون دو گرايش كلي در برخورد با حريم خصوصي به چشم مي خورد :

1- برداشت هاي توصيفي از حريم خصوصي : اين برداشت ها بيان مي دارد كه در عمل و واقع چه چيزهايي به عنوان امور خصوصي حمايت شده اند .

2- برداشت هاي دستوري از حريم خصوصي: اين برداشت ها از ارزش حريم خصوصي و حدود شايسته براي حمايت از آن صحبت مي كنند .

در هر يك از برداشت هاي مذكور، برخي متفكرين ، حريم خصوصي را «نفع» تلقي مي كنند برخي ديگر آن را يك « حق » اخلاقي يا قانوني مي دانند كه بايد به وسيله قوانين جامع مورد حمايت قرار گيرد .

دراينجا به بررسي برخي تعاريف مشهور از حريم خصوصي مي پردازيم :

از مضيق ترين و اولين تعاريفي كه در باب حريم خصوصي ارائه شده است، مي توان به تعريف نويسندگان مقاله « حق داشتن حريم خصوصي‌» اشاره كرد كه حريم خصوصي را به « حق داشتن تنهايي » تعريف نموده اند . عليرغم گستردگي، اين تعريف نزديك به يك قرن مورد استفاده قرار گرفت . در دهه هاي 1970 ،1980 و 1990 پيشرفت تكنولوژي اطلاعاتي، بررسي هاي بيشتر وعميق تري را در معناي حريم خصوصي موجب شد .[1]

ادوارد بلوستين نقض حريم خصوصي را به عنوان يك اقدام توهين آميز نسبت به شرافت، حيثيت و تماميت بشري قلمداد مي كند . به گفتة بلوستين :« انساني كه مجبور است تا تمام دقايق زندگي اش را در ميان ديگران بگذارندو تمامي نيازها ، افكار ، آرزوها، تمايلات يا خشنودي او تابع نظر عمومي باشد محروم از فرديت خويش و تماميت و شرافت بشري است ،چنين فردي با تودة مردم ادغام شده و نظرات اوهرگز از نظرات عموم متمایز نمي شود ،خواسته هاي او شناخته شده بوده و هميشه به چيزهاي مورد قبول عموم متمايل است ، احساسات او از آنجا كه آشكارا ابراز مي شود كيفيت صميمت منحصر به فرد شخصي را فاقد بوده و از احساسات تمام انسان ها ناشي مي شود ، چنين موجودي گرچه ذي شعور و مدرك است ولي موجودمثلي بوده و فرد به شمارنمي رود».[2]

با وجود اين به نظر مي رسد كه توصيف نقض حريم خصوصي به عنوان توهين به شرافت بشري كافي نباشد ، زيرا گرچه نقض حريم خصوصي نقض شرافت بشري است اما شرافت فردي ممكن است بدون تجاوز به حريم خصوصي نيز مورد لطمه و صدمه واقع شود.

توماس كولي اولين شخصی است كه حريم خصوصي را به عنوان « حق داشتن تنها یی »[3] تعريف ميكند . اما اين تعريف نيز بسيار ساده و مجمل است .

اين توصيف نیز دقیق و واضح نیست و تقريباً شامل همة شكايت های قابل تصور و قابل طرح اشخاص مي شود حال آنکه بسياري از مصاديق حق تنها ماندن مردم به عنوان نقض حريم خصوصي قابل پذیرش نيست ، ملزم ساختن مردم به پرداخت ماليات يا به حضور در ارتش يا مجازات آنها به هنگام ارتكاب جرم نمونه هاي بارزي از مصاديق مذكور هستند .

به اعتقاد آلان وستين چهار مبنا براي حريم خصوصي افراد وجود دارد :

1- خلوت و تنهايي [4] : در اين صورت افراد از جامعه جدا شده و دور از چشم ديگر اشخاص زندگي مي كنند .

2- صميمت و الفت [5] : گاهي فرد به عنوان بخشي از يك واحد كوچك عمل مي كند كه مايل است تا تنهايي فيزيكي (جسمي) خودش را داشته باشد و در عین حال بتواند يك الفت و رابطة بسيار نزديك و صميمي با دو يا چند نفر برقرار کند .

3- ناشناس ماندن [6] : اين وضعيت هنگامي حادث مي شود كه افراد در اماكن عمومي حضور داشته باشند ولي مايل اند كه آزادي خودشان را نسبت به عدم مورد شناسايي واقع شدن و نظارت ديگران حفظ كنند . گرچه فرد مي داند كه در خيابان در معرض ديد قرار دارد ولي انتظار آن را ندارد كه هويتش مشخصاً موردشناسايي قرار گيرد و به صورت سيستماتيك در معرض مشاهده ديگران واقع شود.

4- خويشتن داري [7] : اين وضع هنگامي حادث مي شود كه نياز افراد به محدود ساختن مخابره اطلاعات مربوط به آنها، به ديگران و به ويژه كساني كه روابط شخصي با آنها دارند مورد حمايت قانون قرار مي گيرد . [8]

وستين تاكيد مي كند كه دريك جامعة آزاد و تابع استثنائات فوق العاده در جهت منافع عموم، اختيار تصميم گيري نسبت به اينكه چه زماني و تحت چه شرايطي اطلاعات شخصي براي عموم مردم قابل افشا است بايد موكول به نظر افراد باشد و میگویدحريم خصوصي را بايد به اين صورت تعريف كرد كه : « حق افراد، گروه ها يا مؤسسات نسبت به اينكه براي خويشتن تعيين كنند چه زماني، چگونه و تا چه اندازه اي اطلاعات مربوط به آنها به ديگران قابل مخابره باشد . در مورد رابطه با اجتماع ، حريم خصوصي عبارتست از عدول ارادي و موقتي يك شخص از عموم جامعه با استفاده از وسايل فيزيكي يا رواني ، خواه با قراردادن خود در يك وضعيت تنهايي و انزوا و خواه در يك گروه كوچك صميمانه و خواه در حالت ناشناس ماندن يا خویشتن داري و تحفظ به هنگامي كه در مقابل يك گروه بزرگتري قرار میگیرند».

به نظر روت گويسن هنگامي با فقدان حريم خصوصي مواجه هستيم كه ديگران بتوانند اطلاعاتي دربارة يك فرد به دست آوردند ، او را مورد توجه خود قرار دهند يا به او دسترسي داشته باشند . وي نتيجه گيري مي كند كه مفهوم حريم خصوصي متشكل از سه عنصر است كه مستقل از يكديگر ولي مرتبط با هم مي باشند :

1- محرمانه بودن يا سرّيت [9] : (ميزاني كه تا آن ميزان يك فرد شناخته شده است ) هنگامي مي توان گفت كه يك شخص حريم خصوصي خود را از دست داده است كه او قادر نباشد تا مخابره اطلاعات راجع به خويش يا استفاده از آن اطلاعات را كه در عرصة عمومي قابل دسترسی نيست كنترل كند . هرچه تعداد مردمي كه از اطلاعات فرد آگاهي پيدا مي كنند بيشتر باشد نقض حريم خصوصي وسيع تر خواهد بود .

2- ناشناس ماندن يا بي نامي [10]: ( ميزاني كه تا آن حد يك فرد مورد توجه ديگران واقع مي شود ) افراد هنگامي كه مورد توجه ديگران واقع مي شوند ، حريم خصوصي خود را از دست مي دهند . مورد توجه واقع شدن به تنهايي لطمه به حريم خصوصي است هرچند كه هيچ نوع اطلاعاتي دربارة فرد به ديگران مخابره نشود .

3- تنهايي و خلوت [11]: (ميزاني كه تا آن حد ديگران دسترسي فيزيكي به يك فرد دارند ) اگر ديگران دسترسي فيزيكي به افراد داشته باشند آنها حريم خصوصي خود را از دست خواهند داد . زيرا دسترسي فيزيكي نه تنها ديگران را قادر مي سازد تا اطلاعاتي دربارة يك فرد به دست آورند بلكه اين امر « تنهايي مكاني » يك فرد را نيز كاهش مي دهد .

در نهايت امر، او حريم خصوصي را چنين تعريف مي كند : « ميزاني كه تا آن ميزان ما براي ديگران شناخته شده هستيم ، ميزاني كه تا آن ميزان ديگران به ما دسترسي فيزيكي دارندو ميزاني كه تا آن ميزان ما مورد توجه ديگران واقع شده ايم ». [12]

تعريف وي نيز گرچه مي تواند انواع تعرضات به حريم را دربرگيرد اما عبارات آن مبهم و موسعند .

ريموند ويكس اعلام مي كند كه به اعتقاد او گرچه تمركز كردن بر يك فرد يا ورود به خلوت اشخاص به حق حريم خصوصي آنها لطمه مي زند ولي در اين اوضاع و احوال توجه ما به حريم خصوصي اشخاص به هنگامي شديد است كه او مشغول فعاليت هايي باشد كه عادتاً بايد خصوصي وشخصي تلقي شوند، لذا به نظر ايشان حمايت اعطا شده توسط قانون به حريم خصوصي بايد محدود به اطلاعاتي باشد كه به فرد مربوط مي شود و به طور معقول و متعارف بتوان پيش بيني كرد كه وي آن اطلاعات را به عنوان اطلاعات كاملاً خصوصي يا حساس تلقي مي كند و لذا در صدد است كه جمع آوري، استفاده يا به گردش افتادن آن اطلاعات را، ممنوع و يا دست كم محدود سازد . [13]

در يك بيان ديگر از حريم خصوصي، اين حق يكي ازحقوق اساسي ومهم بشر از ديدگاه اسلام ومشتمل بر موارد زير دانسته شده است :

«1- حق افراد براي تنها بودن در زندگي خصوصي شان

2- حق بر مصون بودن از نظارت و دخالت دولتي

3- حق بر اينكه امور شخصي و خصوصي افراد بدون اجازه شان عمومي نشود

4- حمايت از اشخاص و مكانهاي زندگي آنها از تفتيش و ضبط

5- حمايت از اطلاعات و افكار از اقرار اجباري به جرم

6- محق نبودن دولت در زير نظر داشتن اقتدار خصوصي افراد و حق پنهان نگه داشتن اطلاعات ». [14]

اين تقسيم بندي نيزاگرچه تعريف مشخصي ازحريم خصوصي ارائه نداده، امابه انواع حريم خصوصي اشاره داشته است .

بطور خلاصه، گاه در تلاش براي تعريف حريم خصوصي، برخي آثار حمايت از اين حق را نيز از مصاديق آن شمرده اند . به عنوان مثال گفته شده حريم خصوصي يعني حمايت از شخصيت و كرامت يا از جمله مصاديق حريم خصوصي، داشتن عقايد و ديدگاههاي سياسي - اجتماعي و وابستگي صنفي و مذهبي عنوان شده يا عدم تعرض به اموال شخصي فرد و احترام به مالكيت وي از مصاديق حريم خصوصي دانسته شده است . اين در حاليست كه به نظر نگارنده گرچه اصطلاح حريم خصوصي با توجه به فقدان تعريف دقيقي از آن ، موسع است و شايد بتوان مواردمذكور را نيز از مصاديق آن بر شمرد، اما بايد توجه داشت كه موارد ياد شده هر يك موضوع حقوق و آزادي هاي مستقلي از جمله حق انسان بر حفظ شخصيت، حيثيت و كرامت او، آزادي عقيده ومذهب، آزادي عضويت در گروه ویاحق مالكيت مي باشند و گنجاندن آنها ذيل مفهوم حريم خصوصي صحيح به نظر نمي رسد .

در مجموع شاید بتوان حريم خصوصي را اينگونه تعريف كرد : محدوده اي از زندگي شخص كه توسط قانون و يا عرف تعيين شده به نحوی که دخالت ديگران در آن سبب ورود لطمات معنوی یا روحی به وی گردد.

1-1-2 حمايت كيفري

اگر حقوق كيفري را تنظيم و كنترل مقتدرانه و قهري روابط اجتماعي بدانيم چگونگي و نحوة گزينش قواعد اخلاقي از سوي دولت و حكومت و وارد كردن آنها به قلمرو قوة قهريه به موضوع جرم انگاري مرتبط مي شود . تعيين اين چگونگي ها ، مبتني بر معيارها و عناصر بسيار زيادي است . تئوري هاي مبنايي حاكم بر سيستم حقوقي، سياست جنايي رويكردهاي كلان كيفري مقنن، شرايط اجتماعي، سياسي و اقتصادي ، ميزان اهميت و تأثير ارزش اخلاقي مورد بحث، از مهمترين اين مؤلفه ها هستند . جمع اين مؤلفه ها در هر نظام حقوقي باعث تعريف اصول محوري در جرم انگاري مي شود.[15] نسبي بودن مفاهيم انساني، متغير بودن شرايط اجتماعي، سياسي و اقتصادي كشورهاي مختلف و گسترش نظريات حقوقي، متفاوت سبب گرديده حكومت ها در تعريف اين اصول يكسان عمل نكنند .هيأت حاكمه بدون اينكه خويشتن را مجبور به تفكر منطقي و انساني در مورد اين اصول نمايد مي تواند آن دسته از مباني فلسفي را برگزيند كه منافع وي را تأمين كند و اصول جرم انگاري خود را بر آن مبناي استوار نمايد . بنابراين تدوين و اعلام اصول جرم انگاري ، با تبيين رويكردهاي كلي حكومت در زمينه حقوق كيفري محورهاي جرم انگاري يك جامعه را تعيين مي نمايد. اخيراً امنيت محوري در برخي كشورها مانند چين، روسيه و آمريكا باعث محدوديت در حقوق فردي و توسعة اختيارات عمومي شده اند . با اين حال عموم جوامع غربي علي الخصوص كشورهاي عضو اتحاديه اروپا محوريت حمايت حقوقي خود را آزادي هاي فردي قرار مي دهند. اما به نظر مي رسد ايجاد توازن و تعادل ميان حقوق فردي و منافع جمعي بايد هدف نهايي تنظيم اين اصول باشد.

پروفسور زيبر اين اصول را بطور خلاصه در 6 بند برشمرده كه عبارتند از : [16]

1 - اصل دقت در تعريف و تبديل تضمينات حقوق ماهوي به مقررات شكلي در اصل فرعي بودن حقوق كيفري( حقوق كيفري بايد آخرين راه حل باشد )

2- موارد ابهام

3- اصل شفافيت و عدم ارجاع

4- اصل تفكيك و تمايز

5- اصل سوءنيت( عمدي بودن جرايم )

6- اصل درخواست يا قابل گذشت بودن جرايم

اينكه از حقوق كيفري بايستي تا چه اندازه در حمايت از حريم خصوصي استفاده كرد رابطه اي مستقيم با سياست كيفري دارد . رويكردهاي كلي حاكم بر سيستم حقوقي كشور نيز در تعيين اين سياست ها بسيار اهميت دارند . اين رويكردها نيز به نوبة خود مبتني بر يافته هاي تجربي و مباحث بنيادين نظري هستند .

در پژوهش ها ومقالات حقوقي منتشر شده در ايران اصطلاح حمايت كيفري اصطلاح آشنائي است . عناويني مانند حمايت كيفري از اخلاق، حمايت كيفري از حقوق مصرف كننده، حمايت كيفري از حقوق خانوادگي و نظاير اينها بارها به چشم خورده است . ولي معمولاً تعريفي از اين اصطلاح ، در اين نوشتارها ارائه نمي شود . اما منظور از اين اصطلاح چيست ؟ مي توان حمايت كيفري را اينگونه تعريف كرد : حمايت هايي كه قانونگذار جزايي از افراد در قبال نقض قوانين به وسيله تعيين كيفر به عمل مي آورد. به عبارتي مجموعه مقررات و قوانين جزايي كه حكومت بر اساس يك سري سياست هاي خود براي حمايت از موضوعي در نظر گرفته است. اين امر نشان مي دهد كه این موضوع آنقدر در برقراري نظم جامعه مهم بوده كه حكومت به ناچار براي حمايت از آن، دست به تدوين قوانين كيفري و تعیین مجازات زده است . در اين امر بايد 3 مفهوم رادر نظر داشت :

1-1-2-1 فلسفة حقوق كيفري

در جائي كه قانون موضوعه به هر علت، مقرراتي براي موضوع مورد بحث ندارد، بررسي حمايت كيفري مي تواند از منظر فلسفة حقوق كيفري صورت گيرد .[17] اين بررسي به دنبال پاسخگويي به اين سئوال خواهد بود كه آيا رسالت حقوق كيفري شامل موضوع مورد بحث نيز مي شود يا نه ؟ آيا بايستي حقوق كيفري در موضوع مورد بحث دخالت داده شود يا نه؟ تبيين و استدلال حقوق كيفري در قضيه مطروحه و ميزان اهميت منفعت مورد بحث در تقابل يا تعامل با منافع ديگر، در تعيين حدود و شيوة دخالت حقوق كيفري موثر خواهد بود ، ضمن اينكه در بررسي حمايت كيفري از اين منظر، مباني توجيهي و ضرورت ورود حقوق كيفري به حوزة مورد بحث مشخص مي شود . در نهايت چنين نگاهي مي بايست به دنبال ارزش گذاري كيفري و تعيين كليات جرم انگاري باشد .

1-1-2-2 سياست كيفري

در موارديكه قانون موضوعه، مقرراتي راجع به موضوع مورد بحث ندارد ولي در عين حال وضعيت حقوقي كشور، چه به لحاظ رويكردهاي مبنايي و چه به لحاظ اصول حقوقي ، در حالتي است كه مباني توجيهي بحث موجود است يا يك توافق همگاني در ارزش گذاري كيفري در امر مورد نظر وجود دارد .

1-1-2-3 حقوق جزاي فني

درموارديكه قانون موضوعه مقرراتي در ارزش موردمطالعه دارد ولي اين مقررات تناسبي با نيازها ووضعيت موجود ندارد، بررسي حمايت كيفري از جنبة حقوق فني چه ماهوي و چه شكلي صورت مي پذيرد . در اين نوع مطالعات، مشكلاتي كه در عمل پديد مي آيند و عمدتاً توسط قضات و وكلا بيان مي شوند مطرح مي گردد و پژوهشگران حقوقي بيشتر به مطالعه روية قضايي براي دريافت آراء مجريان قانون، نظرات وكلا براي دريافت تعارض قانون با حقوق شهروندان و نيز نتايج آماري و انعكاس قانون در جامعه، جهت درك كارآيي عملي قانون مي پردازند .

1-2 پيشينه تاريخي

1-2-1 سير تاريخي

سير تاريخي مفهوم « حريم خصوصي» به عنوان حق طبيعي براي افراد انساني را بايد در تحول مفهوم « حق بودن » یا « حق داشتن » جستجو كرد؛ البته « آنچه امروزه به تئوري حق و حقوق بنيادين انسانها مشهور است، بيشتر به معناي دوم( يعني حق داشتن) است و وجه مميزه نظام حقوقي اساسي مدرن، تامين حقوق همه شهروندان بويژه آناني كه در اقليتند، مي باشد .» [18]

از لحاظ سابقه تاریخی باید گفت همانگونه که در قسمت 1-3-2 مفصلا اشاره خواهد شد حمایت از حریم خصوصی در حقوق اسلامی دارای قدمتی به مراتب دیرینه تر از دیگر نظامات حقوقی است اما سیر تاریخی استعمال عبارت «حریم خصوصی» تحت این عنوان خاص را می توان در غرب در دو برهه زمانی مجزا بررسی کرد:دوران قبل از رنسانس و دوران بعد از رنسانس.

1-2-1-1 دوران قبل از رنسانس

« به نظر مي رسدكه درواقع مفهوم حق تا اواخر قرون وسطي نقش مهمي در گفتمان سياسي و اخلاقي ايفا نمي كرد و در نظام هاي بزرگ اخلاقي افلاطون و ارسطو و درحقوق باستاني يونان برجسته نبوده و يا درصورت وجود از زمان فيلسوفان يونان تا اواخر قرون وسطي، به سطح خود آگاه نيامده بوده است ‌». [19] در روزگار قديم يوناني – رومي ، حريم خصوصي به عنوان امري منفي نگريسته مي شده است . عزت نفس و كرامت انساني افراد با منصب اجتماعي و مسئوليت اجتماعي آنها تعيين گردیده و فردي كه با كناره گيري از اجتماع به قلمرو خصوصي پناه مي آورده در حد برده اي بوده كه اساساً فاقد حق شمرده مي شده است . [20]

به گونه اي كه در اثر رواج انديشه هاي جمع گرا كه آدمي را جزئي داخل در كل اجتماع می پنداشته ، دامنه حضور و ظهور وي را محدود و در برابر اهميت و جايگاه جامعه، شخص را كم اهميت مي دانستند، كه اين امر به كم رنگ شدن جايگاه فرد و در نتيجه حقوق و آزادي هاي وي منجر می شد. به همين علت « توجه به هويت فرد انساني در يونان و رم باستان شكل نگرفت . فرد انساني در اين دوره به عنوان يك جزء در پی كل نظامات اجتماعي – سياسي كه به صورت دولت – شهر و سپس امپراطوري ظاهر شد، قرار داشت.» [21] بي توجهي به فرد انساني در پرتو انديشه جمع، نه تنها به عدم شناسايي حقوق و آزادي هاي وي منجر شده بود بلكه حوزه عملكرد خصوصي او را نيز، تنگ تر مي ساخت . با اینحال يكي از اشارات نخستين به زندگي خصوصي را مي توان در نوشته هاي فلسفي ارسطو فيلسوف شهير يوناني يافت كه زندگي خصوصي شهروندان را از زندگي سياسي و اجتماعي آنجا مجزا مي دانست[22].

همانطور كه گفته شد: « دولت- شهر يونان بر خلاف مشهور، جامعه اي مبتني بر آزادي فردي به معني امروزين آن نبود، گرچه شهروندان آتني از آزادي سياسي براي انتخاب حكومت برخوردار بودند اما در زندگي روزمره عملاً در محيطي محكوم به همرنگي به سر مي بردند . آيزايا برلين در نوشته هاي خود بارها يادآورد مي شود كه مساله آزادي فردي مفهومي است كه در جهان غرب و در قرون جديد مطرح شده و آن محصول مرحله اي از رشد اجتماعي است كه در زمان هاي باستان وجودنداشته و مردم آن روزگاران در وضعي نبودند كه به چنين مفهومي از آزادي بينديشند . ‌» [23] در نتيجه بايد گفت جاي مفهوم حقوق و آزادي هاي فردي در ميان مفاهيم حقوقي مطرح شده در رم و يونان خالي است . اين مطالب درمورد يهوديان و چينيان و ديگر تمدن هاي شناخته شده عصر كهن نيز صدق مي كند . [24]

در قرون وسطي فرد انساني به عنوان عضو كليساي مسيحي معنا يافت . اگر در يونان و رم باستان ، آزادي و هويت مستقل فردي در پس نظامات سياسي ناديده انگاشته مي شد، اين بار فرد را جزء كليسا به شمار می آوردند . تمامي افراد مي بايست خود را با مفهومي كه كليسا از انسان داشت منطبق مي ساختند .« مسيحيت به حرمت وكرامت انسانها مهر تأييد گذاشت اما كشيشان كليسا بر آن بودند كه برخورداري از كرامت انساني و آثار مترتب بر آن در گرو بلوغ است ، مقصود از اين بلوغ نه بلوغ سني بلكه وصول به مرحله اي از رشد و آگاهي معنوي بودكه انسان را به تميز نيك از بد و صواب از ناصواب قادر سازد و افراد تا به آن مرحله از رشد نرسيده اند بايد به قيمومت تن در دهند . » [25] در نتيجه در اين دوران نيز اثري از آثار حقوق و آزادي هاي فردي ديده نمي شود .

1-2-1-2 دوران بعد از رنسانس

همانطورکه درقسمت قبل ديديم ، در دوران كلاسيك تقريباً هيچ اهميتي به مفهوم حق داده نمی شد.اين مفهوم احتمالاً نخستین بار توسط ويليام اوكام فيلسوف انگليسي(1349 – حدود 1290-1280) به طور روشن تعريف شد.وي را اولين نويسنده اي دانسته اند كه صريحاً واژه ius (انچه درست است) را به معناي حق ، به كار برده است .[26]

مفهوم حق تدريجاً تا انتهاي سده 16، از وضوح و شفافيت كاملي برخوردار گرديده و از اصطلاحات محوري گفتمان اخلاقي و سياسي شد . عصر روشنگري برداشت از موقعيت و جايگاه فرد در جامعه را دچار تحوّل كرد . انديشه آزادي خواهانه فيلسوفان دوران روشنگري عمدتاً معطوف به حراست از فرد در مقابل دخالت هاي خوسرانه حكام در زندگي خصوصي و تامين رهايي فرد از وضعيتي بود كه آدام اسميت آن را حضور همه جانبه حكومت مي ناميد . فلاسفه عصر روشنگري در دورانی مي زيستند كه آزادي بر نظم، به عنوان مساله اصلي جامعه سبقت گرفته بود . لذا آنان نه از نگاه دولت بلكه از نگاه فرد به بحث از سياست و حقوق پرداختند . از ديد آنها فرد، شخص حقيقي است و دولت مسمايي بيش نيست ، دستگاهي است كه به وسيله افراد انساني براي تامين منافع متقابل آنها ايجاد شده است . فردگرايي عصر روشنگري موجب برابري همگان و از بین رفتن امتيازات شد. [27] جو حاكم بر اين عصر تدريجاً راه را براي شناسايي مفاهيم اساسي و كليدي حفظ حرمت و كرامت انساني ، از جمله حقوق و آزادي هاي فردي باز كرد . شناسايي فرد انساني به عنوان مركز و محور توجهات ، سبب شد احترام به حوزه فعاليتهاي خصوصي وي نيز بيشتر گردد.

اساس مفهوم معاصر حريم خصوصي بين رنسانس و عصر روشنگري ايجاد شده است . در اين دوران توجه به نقش خانواده و حوزه خصوصي آن در ايجاد آرامش و حفظ نظم وحقوق افراد افزايش يافت و اهميت حريم خصوصي خانواده كه قبلا نسبت به شرف و اعتبار زندگي اجتماعي در درجه دوم بود، بيشتر شد. [28] بالا رفتن اهميت خانواده به عنوان حوزه اصلي فعاليتهاي خصوصي ، اهميت حريم خصوصي افراد را نيز بيشتر كرد.«احساس اينكه روابط شخصي انسان اختصاص به خود او دارد و بايد حرمت آن حفظ شود، زاده مفهومي است كه اگر چه ريشه هاي مذهبي دارد ولی به صورت رشد يافته فعلي از دوران رنسانس يا رفرماسيون عقب تر نمي رود . اين مفهوم همان اعتقاد مسيحيت به حاكميت مطلقه خدا و قوانين فطري يا برابري آدميان در پيشگاه الهي است كه در اديان اسلام و يهود نيز وجود دارد .» [29]

 

[1]- Carolyn Doyle and Bagaric : The right to Privacy : Appealing but Flawed, International Journal of Human Rights , v.9,No.1,p.6.

2- باقر انصاري ، حريم خصوصي و حمايت از آن در حقوق اسلام، تطبيقي و ايران، مجله دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 66 ، زمستان 1383 ص 8

1- همان

[4]- Solitude

2-Intimacy

[6]- Anonymity

[7]- Reserve

2- همان ، ص 9

[9]- Secrecy

[10]- Anonymity

[11]- Solitude

4- همان، ص 10

1- همان ، ص11

[14]- Mohamed Berween, The Fundamental Human Rights: An Islamic perspective, The International Journal of Human rights , Vol. 6,No . 4, spring 2002,p.72.

1- فيروزه محمودي جانكي ، حمايت كيفري از اخلاق در علوم جنايي ، انتشارات سمت ، تهران، چاپ اول، 1384، ص770

1- اولريش ، زيبر ، جرايم رايانه اي ، ترجمه محمد علي نوري ، رضا نخجواني ، مصطفي بختياروند، احمد رحيمي مقدم،نشر گنج دانش ، چاپ اول ، تهران ، 1383 ، ص 189 به بعد

1- نظير اين معنا در مقاله حمايت كيفري از اخلاق ملاحظه ميشود . در اين مقاله نويسنده با طرح پرسش هاي هارت دربارة رابطة اخلاق و الزامات كيفري مثل اینکه آيا غير اخلاقي بودن رفتار بر اساس ملاك هاي اخلاقي براي توجيه دخالت كيفري کافی است ؟ آيااز منظر اخلاقي مجازيم كه به زور كيفر اخلاق را اجرا كنيم؟ و ... مفهوم حمايت كيفري از اخلاق را پرسش از تكليف دولت براي الزام آور كردن قانوني اخلاقيات مي داند .فيروزه محمودي جانكي ، پيشين، ص 764

1- مارتين پي گلدينگ ، حق و مصلحت ، ترجمه محمد راسخ ، طرح نو، تهران، چاپ اول 1381 ، ص 87

1- همان ، ص 192

[20]- Serge Gutwirth , Privacy and Information Age, translated by Raf Casert, Rowman & Littlefield puplishers Inc. USA 2002 , p.20.

3- باقر انصاري ، حمايت از حريم خصوصي ،معاونت پژوهش وتدوين و تنقيح قوانين ومقررات رياست جمهوري ، تهران،چاپ اول، 1384 ، ص 5

1- محمد علي موحد ، در هواي حق و عدالت (از حقوق طبيعي تا حقوق بشر) ، نشر كارنامه ، تهران ، چاپ اول 1381،ص 142

2- همان، ص 154

3- آيزايا برلين ، چهارمقاله درباره آزادي ، ترجمه محمد علي موحد، انتشارات خوارزمي ، تهران ، چاپ اول1368 ، ص 264

1- محمد علي موحد،پیشین، ص 229

2-مارتين پي گلدینگ ، پيشين ، ص196

3- باقر انصاري ، پيشين ، ص 3

[28]- Serge Gutwirth , Privacy and Information Age, translated by Raf Casert, Rowman & Littlefield puplishers Inc. USA 2002, p. 21

2- آيزايا برلين ، پيشين ، ص 264


مبلغ واقعی 7,000 تومان    50% تخفیف    مبلغ قابل پرداخت 3,500 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

  انتشار : ۱۷ اسفند ۱۳۹۶               تعداد بازدید : 79

پرفروش ترین ها


مطالب تصادفی

  • مزایا و معایب استفاده از روش قالب لغزنده عمودی
  • مروری بر ریشه‌های مسئله‌ی فلسطین 30 ص
  • سمينار كارشناسي ارشد (عمران) 197 ص
  • تزینات سنگی 187 ص
  • تاًثيرات تقويت تراكمي بر روي استحكام برشي تيرهاي پل بتن مسلح 71 ص

خراسان جنوبی شهرستان قاینات

تمامی محصولات ما با قیمت بسیار مناسب در سایت قرار میگیرد.